woensdag 18 december 2013

De macht probeert haar greep op de straten te vergroten

De stad verandert. Het dagelijkse ritme in de wijken reflecteert het leven en het overleven van haar inwoners. Ongetwijfeld ontsnappen de verhoudingen in de straten van Brussel niet aan de heersende logica van het geld en de macht. Maar hier en daar, in de barsten en kieren, door de verveling, een onverwachte ontmoeting of met voorbedachte rade, ontstaan relaties die zich niet laten inkaderen, die weerspannig zijn tegenover berekeningen van winst en recuperatie.

De macht probeert dit te verhinderen, ze is er op uitgetrokken om de straten te heroveren. De overheid en al haar instellingen leggen een grote inspanning aan de dag om vorm te geven aan de stad, om deze te structureren. Wijkcontracten, pleinen en straten die heraangelegd worden, de opening van werkcentra, enkele gerenoveerde gevels, de promotie van de netheidsideologie, een diversiteit aan controleurs (van paars over rood en grijs tot blauw), meer camera-ogen die ons bespieden, sociale koopwoningen voor een werkende middenklasse (GOMB) etc. De verdedigers van de macht praten over sociale mix en opwaardering door middel van een opkuis en aantrekking van nieuwe inwoners die de burgerlijke moraal (onderdanigheid/burgerzin en arbeidsethiek) moeten verspreiden en de wijk een nieuw, 'beter' imago moeten geven. Hetzelfde, oude verhaaltje dat ons wordt opgespeld sinds de eerste volkswijken in opstand kwamen tegen de rijken en machtigen, 150 jaar geleden.

Het is geen toeval dat op hetzelfde moment braakliggende terreinen, ateliers en depots getransformeerd worden tot loften en luxe-appartementen door projectontwikkelaars die hun winst willen meepikken. Kureghem is gegeerd door de ligging naast het centrum, het Zuidstation en langs het kanaal. De gegoede huurders zullen de huurprijzen omhoog duwen waardoor andere inwoners gedwongen worden te verhuizen naar verder gelegen en meer ge├»soleerde oorden (zoals Aalst, Ronse, Charleroi,...). Eenzelfde machtsgedreven dynamiek hebben we gezien in de wijk langs de Dansaertstraat, langs het kanaal in Molenbeek of in laag Sint-Gillis. 

De macht mag haar berekeningen doen, haar plannen uittekenen maar haar totalitaire ambities zijn daarom geen realiteit. Wat de architecten van de macht op hun tekentafels voorbereiden, kan op het terrein gesaboteerd worden. 

Laten we oncontroleerbaar zijn.